پیشتر این نگرش در میان متخصصان حرفه ای وجود داشت که باید از خاطره پردازی جلوگیری کرد؛ زیرا برای سالمندان خوب نیست که در گذشته زندگی کنند؛ واقعیت حال امروز بسیار مهم تر از داستان پردازی درمورد زندگی گذشته است. خوشبختانه زمان عوض شده و فعالیتهای مبتنی بر خاطره پردازی، به ویژه در گروه ها، ابزار مؤثری برای کاهش اضطراب و ایجاد تصاویر مثبتی از خود شده است. اصطلاح “درمان مبتنی بر خاطره پردازی” گاهی اوقات مترادف با “درمان مبتنی بر مرور زندگی” به کار می رود. سایر محققان هر کدام از این رویه ها را رویکرد درمانبخش، متفاوتی تلقی می کنند. مرور زندگی، به مثابه فرایندی عمیق تر، به کمی آموزش تخصصی نیاز دارد؛ حال انکه درمان مبتنی بر خاطره پردازی نوعی خودافشایی غیرمستقیم خاطرات است. خاطره پردازی، یادآوری خاطرات مثبت را ترغیب می کند و می تواند از سوی مراقبان، پرستاران، کاردرمانگران و سایر افرادی که روزانه با سالمندان در ارتباطند، به کار رود. مهارت های مورد نیاز عبارتند از: گوش دادن فعال، همدلی و علاقه خالصانه نسبت به مراجع و تاریخچه زندگی او. تمام اینها مهارت های اساسی و پایه مشاوره هستند که مشاوران و درمانگران باید به آموختن آنها ترغیب شوند.
“گروه خاطره پردازی” به سالمندان منزوی، که به تنهایی زندگی می کنند، شانس اجتماعی شدن را می دهد و می تواند همانند راه حلی مفید و ثمربخش، آنها را به مرکز روزانه برگرداند. سالمندانی که در مراکز مراقبتی سکونت دارند، ممکن است به اندازۀ افرادی که در منزلشان اقامت دارند، تنها و بی کس باشند. گروه هایی از این دست می توانند دوستی را میان سالمندان مراکز مراقبتی تشویق کنند و آنها را در خاطرات یکدیگر سهیم گرداند. درمانگران باید در انتخاب افرادی که وارد این گروه می شوند دقت نظر لازم را داشته باشند. به ویژه نسبت به کسانی که رفتارهای پارانوئیدی نشان می دهند و نیز افرادی که بر عدم افشای احساسات فردی شان اصرار می ورزند، محتاطانه عمل کنند. باید از کند و کاو بیش از حد، به ویژه از سوی یاری رسانان کم تجربه، اجتناب کرد. هدف گروه حمایت و پرورش حرمت خود است، نه خودافشایی زجرآور.
با وجود اینکه، سالمندی برای بسیاری از ما تداعی کننده از دست دادن حافظه است (امری که قابل انکار هم نیست)، اما وقتی که سالخوردگان قصه ها و تجاربشان را بازگو می کنند، در می یابیم که بسیاری از رویدادهای زندگی مانند: تولدها، وفات ها، ازدواج ها، بیماری ها یا جنگ ها را غالباً با صحت نسبی به یاد می آورند. تحریف حوادث غالباً نتیجه انطباق جزئیات به یادآورده شده با طرحواره ذهنی فعلی شخص است. همه ما تصویری از حوادث، مکان ها و افراد زندگی گذشته مان داریم که همچون یک آلبوم خانوادگی می توانیم به آن رجوع کنیم. ممکن است این تصاویر به لحاظ تاریخی درست نباشد. به این معنا که، شاخ و برگ های خلاقانه جایگزین جزئیات فراموش شده اند، اما به هر حال این تصاویر برای ساخت فیلم نامه زندگی ما ضروری هستند. در اختلال دمانس افراد دیگر نمی توانند قصه هایش را بازگو کنند؛ بنابراین، دشوار است که مشخص کنیم چه تعداد از تصاویر گم شده اند. دیگر نظمی در تصاویر وجود ندارد؛ لذا مرورها تصادفی و بی نظم به نظر می آیند؛ اما کاملاً زنده و برای صاحب آن تصاویر مهم هستند و دوستان یا مشاورانی که این تصاویر به آنها ارائه می شود باید اهمیت آنها را دریابند.

مشاوره سالمندان با خاطره پردازی

نوشته مشاوره سالمندان با خاطره پردازی اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

کار با افراد سالمند کاری تخصصی است که نیاز به ویژگی های معینی دارد، گر چه، لزوماً به آموزش اضافی نیازی نیست. ویژگی های فردی بی شماری در کار با سالمند مطرح می باشد، که جوان بودن مشاور یکی از آنهاست. به عنوان مثال، ظاهر جوان و با نشاط مشاور در کار درمانی، برخی از درمان های هنری، پرستاری و مراقبت عمومی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. غالباً مشاوران تا اندازه ای به عنوان شخصیت هایی دارای اقتدار، فهمیده، خردمند، قابل اعتماد مورد توجه قرار می گیرند و ترس و درد مراجعان را می شناسند و بار شنیدن رازهای نهفته انها را تقبل می کنند. این شیوه کار مشاوران با تجربه ای است که قبلاً مهارت لازم را در مشاوره کسب کرده اند و صلاحیت مکفی برای انجام کار را دارند. من مشاورانی را برای کار با سالمندان یا خانواده های آنها انتخاب می کنم، که تجربه کافی در مشاوره با افراد سالمند را داشته باشند. برخی از مشاوران قبلا زمینه های پرستاری یا مددکاری اجتماعی داشته اند و یا در مراکز گوناگون سالمندان مشغول به کار بوده اند. به طور کلی، انتخاب مشاوران میانسال بهتر است، زیرا آنها دارای والدینی پیرند که مشکلات مرتبط با سن پیری را دارند و در حال کنار آمدن با شرایط آنها (والدین) هستند. مشاوران نیازمند انعطاف پذیری بالایی اند، زیرا از این طریق بتوانند با برخی از قوانین سخت و محکمی که در اموزش های نخستین دانشگاهی به آنها آموخته شده است، خود را سازگار کنند. به ویژه هنگامی که مراجعان سالمند را در بیمارستان و یا در خانه آنها ملاقات می کنند، نیاز به شکیبایی بسیار دارند. وجدانی آرام به همراه مهربانی و شکیبایی با ارزش تر از کله ای پر از نظریه های روانشناسی است. من همیشه معتقد بودم که نظریه باید از عمل صادر شود، به جای اینکه عمل مشاوره ای خود را با انتظارات کتاب های نظریه پردازی تطابق دهیم. خرسندم که این ایده را در مجله “مشاوره روان پویایی” یافتم که در مقاله ای تحت عنوان “عملی که به نظریه منجر می گردد” به چاپ رسیده است.
از این طریق کارآموز بر چالش درونی خود تمرکز یافته تا زبان فردی خویش را برای بیان و توصیف تجربه اش بیابد و با مراجع خود تعامل کند. از شیوه نقادانه اش، بهره می گیرد، تا بتواند واژه استعاری و تخیلی را که در نظریه ها وجود دارند، به خدمت گرفته و از طریق آنها توانایی درک معانی رویاروی درمانبخش را دریابد.
تجربه زندگی همانند، تجربه بالینی با ارزش است. گاهی اوقات، با تجربه ترین مشاوران کسانی هستند که خودشان در زندگی ضربه های عاطفی و روحی را تجربه کرده اند و قادرند تا انها را در درمان های فردی خود به کار گیرند.
آنها باید بتوانند به گونه ای تخیلی به مرگ و کهولت خود نظری بیفکنند. آنها باید به بلوغ عاطفی رسیده باشند و شواهدی دال بر سلامتی روانی داشته باشند و بتوانند مسئولیت افکار و احساسات خود را به عهده گیرند و هر نوع تعصب های ریشه دار خود را تشخیص داده و بتوانند آنها را حل کنند. امید است که در ارائه هر خدمت مشاوره ای از هر دو جنس یعنی، مشاوران زن و مرد استفاده شود. واقعیت این است که بیشتر مشاوران را زنان سفیدپوست، طبقه متوسط و میانسال تشکیل می دهند. در صورتی که مشاوران دارای زمینه های فرهنگی گوناگون باید مورد توجه قرار گیرند و امکان استفاده از وجود آنها میسر گردد.
جملات فوق متضمن این است که آیا تا چه اندازه مشاور و مراجعی که به کار مشاوره می پردازند، با هم هماهنگند؟ یا ارائه خدمات مشاوره برای افراد سالمند نیز ارائه می شود؟ مورد دوم یعنی، مشاوران و مراجعان گاهی زیر چتر مساله سن قرار می گیرند. برای ارائه چنین خدماتی چندان معمول نیست که بتوان مشاوران را از ابتدا آموزش داد، اما آموزش بیشتر آنها باید همراه با نظارت، خواندن و مطالعه روزمره تشویق گردد.

انتخاب مشاور برای افراد سالمند

نوشته انتخاب مشاور برای افراد سالمند اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

عشق زمان نامزدی با عشق پس از ازدواج متفاوت است. پیش از ازدواج، عشق، بیشتر بر پایه ی جذابیت جسمانی، صمیمیت و شور و شوق است اما برای افرادی که ازدواج کرده اند، بیشتر معنای محبت و وفاداری می دهد. طبیعی است که شدت و شور و اشتیاق یک ارتباط در خلال زمان تغییر کند و خیلی معمول و رایج است که شدت آن پس از ازدواج کاهش پیدا کند. پس از ازدواج، ما خیلی بیشتر از آنچه که عادت داشته باشیم، با هم هستیم و حتی ممکن است از این با هم بودن خسته شویم.
در تحقیقی که در آمریکا از تازه عروس و دامادها شده است، تقریباً نیمی از آنها درباره ی تداوم ازدواجشان شک داشته اند؛ چرا که مسایل و مشکلات معنی دار زناشویی را در خلال سال اول ازدواج تجربه کرده بودند. نزدیک به ۴۰ % از آنها ازدواج را سخت تر از آنچه که انتظارش را داشتند، یافتند و یادآور شده اند که همسر آنها بیش از قبل انتقاد می کند.
علی رغم همه ی اینها، بسیاری از مردم سالهای اول ازدواج را بهترین و شیرین ترین سالها می دانند. اما در واقع سازگاری با یک نفر دیگر برای اکثر مردم سخت است. نرخ طلاق در سا لهای اول ازدواج بیشتر است.تصور دو مرغ عشق در لانه ای کوچک، به نظر می رسد در مورد انسانها تصور صحیح و درستی نباشد. واقعیت چیز دیگری است.

عشق با گذر زمان تغییر می کند

نوشته عشق با گذر زمان تغییر می کند اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

یکی از مهمترین دلایلی که باعث می شود همسران احساس کنند که انطباق با ازدواج سخت و مشکل است، این است که آنها مشخصاً خیلی ایده آل گرا هستند. ارتباط پیش از ازدواج پر از افسانه و خیال پردازی است. به ویژه تصور این که بعد از ازدواج همه چیز به خیر و خوشی خواهد گذشت و تصور این که بعد از ازدواج خصوصیات ناخواسته و ناصحیح همسرمان تغییر خواهد کرد.
متأسفانه ازدواج نه تنها تغییردهنده ی افراد نیست، بلکه حتی فرآیند تغییر را هم آسان نخواهد کرد. به واقع ازدواج خصوصیات و ویژگی های نامطلوب را بزرگ و برجسته هم می کند.
اگر فردی پیش از ازدواج کثیف و شلخته باشد، بعد از ازدواج هم کثیف و شلخته خواهد بود. اما بعد از ازدواج این شلختگی، به صورت یک مشکل و معضل، بیشتر آشکار می شود. ازدواج کسی را تغییر نمی دهد، بلکه در واقع صفات نهفته ی آدمی را بیشتر و بهتر آشکار می کند. حال چه صفات مثبت باشد و چه صفات منفی. هیچ فردی با ازدواج تغییر نمی کند. تنها می تواند صفات و خصوصیات خود را بهتر ببیند، اگر اهل دیدن باشد.یک مورد جالب، خانمی بود که درباره ی ازدواجش چنین می گفت: با او در میهمانی آشنا شدم. بسیار محترمانه برخورد کرد. حتی در یک بحث روشنفکرانه وقتی من عصبانی شدم، او نهایت احترام و ادب را بجای آورد و من فکر کردم که او همیشه این گونه است. بنظرم مؤدب بود و با احترام برخورد می کرد و به همین دلیل با او ازدواج کردم.
جالب است بدانید که در طول شش ماه اول زندگی، همان آقا هشت مرتبه همسرش را مورد ضرب و شتم قرار داد. خشونت و آزار او در ماههای بعد بیشتر و بیشتر شد، تا این که خانم بعد از گذشت یک سال برای طلاق اقدام کرد.

ازدواج همسر شما را تغییر نمی دهد

نوشته ازدواج همسر شما را تغییر نمی دهد اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

بعد از ازدواج دوره ای وجود دارد که همسران بیشتر انتقاد می کنند و کمتر یکدیگر رامی پذیرند. زمانی که عاشق فردی هستیم و با او ازدواج می کنیم، عشق ما باید میزانی از احترام و نزاکت را تضمین کند. اما اغلب با افراد غریبه و دوستان، با احترام و انعطاف پذیری بیشتری برخورد می کنیم. گویا که عقد ازدواج مجوزی است برای بی نزاکت بودن و گاهی ابزاری برای گستاخی و بی ادبی. شاید دلیل این اتفاق این باشد که زندگی مشترک و ناکامی دست در دست هم دارند. چرا که بعد از ازدواج از عادتهای همسرمان بیشتر آگاه می شویم و اغلب شاهد آنها هستیم و پذیرش عادتهایی که مایه ی ناراحتی ماست سخت تر می شود.
دیده می شود که برخی از همسران اسم کوچک یکدیگر را صدا نمی کنند بلکه فامیل یکدیگر را صدا می زنند. وقتی از آنها می پرسیم که مگر شما با هم صمیمی نیستیداین گونه یکدیگر را مخاطب قرار می دهید.پاسخ می دهند که:« می خواهید مانند زن و شوهرهای دیگر رویمان به روی هم باز شود و به یکدیگر بی احترامی کنیم ».
آنها این گونه برخورد کردن را دلیل بر احترام می دانند و از ترس اینکه مبادا روزی حرمت ها بین آنان فرو بریزد، از همان ابتدا حتی در صدا کردن نام یکدیگر هم حرمت نگاه میدارند. از طرف دیگر برخی از همسران به راحتی یکدیگر را مخاطب قرار می دهند. در صحبت آنها اوهوی، آهای، خره و … فراوان وجود دارد. از آنها که می پرسیم چرا این گونه با هم صحبت می کنید؟ پاسخ می دهند: «ما با هم صمیمی هستیم، با هم ندار هستیم و خودمانی هستیم». آنها این گونه برخورد کردن را دلیل بر صمیمیت می دانند.
همان طور که ملاحظه می کنید گویا در ذهن ما یک آشفتگی در مورد معنای احترام وجود دارد. به نظر می رسد که معنای احترام به همسر برای ما تعریف نشده است و نمی دانیم که احترام چیست و چگونه مصداق پیدا می کند. سؤال اساسی این است که احترام چیست؟ و مصداق آن کدام است؟
احترام به معنای حرمت داشتن و حفظ حریم است. حفظ حریم دیگری احترام به اوست. حفظ حد و مرزهای دیگری احترام به اوست. یکی از موارد احترام به دیگری وارد صحبت او نشدن است. وارد حریم نشدن همان طور که در کلام و صحبت به معنای احترام است در تمام حوزه های دیگر نیز به معنای احترام است. احترام به نظر دیگری، احترام به سلیقه ی دیگری، احترام به ارزش های دیگری، احترام به مالکیت دیگری، احترام به وقت دیگری، احترام به حق دیگری، احترام به کار دیگری، احترام به خواب دیگری، احترام به جسم دیگری، احترام به خانواد ه ی دیگری، احترام به دوست دیگری، احترام به نام دیگری و … همه مواردی از حفظ حریم است. ما از مثال نام شروع کردیم که چگونه یک زوج به نام یکدیگر احترام می گذارند و چگونه زوجی دیگر به نام یکدیگر بی حرمتی می کنند. همان طور که در این مثال مشاهده کردید در احترام به همسر شاهد یک پیوستار هستیم از پراحترامی تا بی احترامی. در موارد دیگر نیز ما شاهد همین پیوستار هستیم. در مورد مصداق احترام، بهترین مورد دوستی صمیمانه است. در دوستی صمیمانه،دوستان به یکدیگر احترام می گذارند در عین اینکه با هم صمیمی هستند. دوستان صمیمی نه پراحترامی می کنند و نه بی احترامی، چرا که اگر پراحترامی کنند صمیمی نیستند و اگر بی احترامی کنند دوست نیستند. در دوستی صمیمانه افراد در عین حال که با هم خودمانی و راحت هستند حریم های یکدیگر را حفظ می کنند و به هم احترام می گذارند. احترام به همسر همانند احترام به دوست صمیمی است و از همان الگو پیروی می کند.

از احترام تا انتقاد

نوشته از احترام تا انتقاد اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

جشن ازدواج یکی از مراسم اصلی ازدواج است که برخی به آن بسیار اهمیت می دهند و برخی دیگر به آن با بدبینی نگاه می کنند و درصدد حذف یا کاستن از آن هستند. برگزاری مراسم ازدواج کارکردهای متفاوتی دارد. مهمترین کارکرد مراسم ازدواج،رسمیت بخشیدن به ازدواج و زندگی مشترک عروس و داماد است. دومین کارکرد مراسم ازدواج، رقابت اجتماعی یا همان چشم و هم چشمی است. چه کسی جشن مجلل تری برگزار کرده است؟! چه کسی غذای بهتری داده است؟! چه کسی تعداد بیشتری را دعوت کرده است؟! و… سومین کارکرد مراسم ازدواج، تبادل هدایا به منظور تأکید بر انسجام اجتماعی است. معمولاً در مراسم مختلف هدایایی بین عروس و داماد و خانواده ی عروس و داماد و خویشاوندان این دو تبادل می شود که بیانگر انسجام اجتماعی و وابستگی اجتماعی است. جشن ازدواج نیز از آنجا که یکی از مراسم اصلی ازدواج است همین سه کارکرد را دارد. الف- رسمیت دادن به ازدواج ب- رقابت اجتماعی و ج- انسجام اجتماعی به وسیله تبادل هدایا. افرادی که به جشن ازدواج نگاه بدبینانه دارند، معمولاً به رقابت اجتماعی که در جشن ازدواج رخ می دهد، نظر دارند. از آنجا که خواه ناخواه در جریان برگزاری جشن ازدواج، رقابت ایجاد می شود، ناراضی هستند و این رقابت را مایه اتلاف وقت، انرژی و سرمایه ی افراد و جامعه می دانند و معتقدند که دیگران نیز مجبور می شوند تا در این رقابت شرکت کنند و سلسله ی رقابت تداوم پیدا می کند. ما ضمن تأیید این مطلب بر اهمیت « رسمیت بخشی » جشن ازدواج تأکید می کنیم. به نظر ما بودن جشن ازدواج بهتر از نبودن آن است چرا که با برگزاری جشن و برگزاری همه ی آداب و رسوم مربوط به جشن، رسمیت ازدواج بیشتر می شود و تعهد همسران نیز به تبع آن افزایش می یابد. هرچند تا به حال در جامعه ی ایران تحقیقی مبنی بر اینکه آیا نرخ طلاق در ازدواجهایی که در دفتر خانه ها بدون مراسم جشن، ثبت می شوند تفاوت معناداری با نرخ طلاق در ازدواجهایی که همراه با مراسم جشن به ثبت می رسند، دارند یا نه، انجام نشده است. اما به لحاظ نظری به نظر می رسد که آمار طلاق باید در ازدواجهای بدون مراسم بیشتر باشد چرا که پیوند اجتماعی و عرفی همسران در این گونه ازدواجها کمتر است. به نظر می رسد که تجمع مردم در جشن نوعی گواهی و تأیید بر رسمیت ازدواج و نیز عاملی برای تثبیت مسؤولیت های دو طرف در زندگی آتی است. از این نظر می توان آن را عاملی در استقرار تکالیف زناشویی و ایجاد تعهد جدی دانست. در جوامع پیشرفته، جشن ازدواج مختصرتر و کم خرجتر از دیگر جوامع برگزار می شود. شاید دلیل آن این باشد که رقابت اجتماعی در جوامع پیشرفته در سایر بسترهای اجتماعی انجام می شود و جشن ازدواج کمتر توجه افراد را برای رقابت اجتماعی برمی انگیزد. به نظر می رسد هرچه بتوان رقابت اجتماعی را به سایر فعالیتهای اجتماعی منتقل کرد، شاهد برگزاری جشنهای ساده تر و کم هزینه تر خواهیم بود.
در فرایند ازدواج در فرهنگ ایرانی سه جشن وجود دارد. یکی جشن نامزدی دیگری جشن عقد و نهایتاً جشن عروسی. همانطورکه قبلاً در فصل نامزدی به طور مفصل توضیح داده شد، بهتر است که نامزدی چندان پر سروصدا نباشد تا در صورتی که افراد خواهان جدایی بودند، ساده تر بتوانند ازهم جدا شوند. بنابراین به نظر می رسد که نبودن جشن نامزدی با فلسفه نامزدی بیشتر انطباق دارد و نبودن آن بهتر از بودن آن است. جشن عقد دومین جشن از جشنهای سه گانه ایرانی است که از نظر ما بسیار اهمیت دارد. چرا که پیمانهای سه گانه شرعی، عرفی و حقوقی در این جشن به هم می پیوندند. جشن عروسی، جشن آغاز ازدواج است که البته گاهی با انجام سفر یا ماه عسل نیز جایگزین می شود. برگزاری یکی از این جشنهای سه گانه یا بهتر است بگوییم دو گانه، (جشن عقدیا جشن عروسی) با حضور خویشاوندان نزدیک، کافی و مناسب به نظر می رسد.

جشن ازدواج

نوشته جشن ازدواج اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

تهیه مسکن مناسب بر عهده ی پسر است. در دوران عقد از پسر و خانواده ی او انتظار می رود که مسکن مناسبی را تهیه کنند تا در پایان این دوران، عروس و داماد زندگی مشترک و جدید خود را در آن آغاز کنند.
همانگونه که جهیزیه دارای معانی ضمنی است. مسکن نیز معانی استعاری به غیر از واقعیت خود مسکن دارد. خرید مسکن یا استیجاری بودن آن، متراژ، سال ساخت و محلی که مسکن در آن واقع است می تواند واقعیت مسکن را تحت الشعاع قرار دهد. اما ازمسکن معمولاً معانی استعاری کمتری برداشت می شود. جهیزیه بیشتر مورد تعبیر و تفسیر قرار می گیرد تا مسکن. موضوعی که در مورد مسکن معمولاً مورد توجه و بحث و مناقشه قرار می گیرد محل آن از نظر دوری یا نزدیکی به خانه ی پدری داماد است.
برخی از افراد ترجیح می دهند به د لایل اقتصادی یا عاطفی در خانه ی پدری یا نزدیک به خانه پدری سکنی گزینند. معمولاً عروس و خانواده ی عروس در قبال چنین تصمیمی واکنش نشان می دهند و یا حتی اگر واکنش هم نشان ندهند از این امر چندان راضی نیستند. سکونت در خانه ی پدری داماد معمولاً عواقبی را برای خانواده ی جدید به دنبال خواهد داشت. اولین مسأله ای که ایجاد می شود کمرنگ شدن استقلال خانواده ی جدید است. سکونت در خانه پدری برای پسر بیشتر به معنای وابستگی به پدر و خانواده ی اصلی، برداشت می شود. سکونت در خانه پدر به معنای عدم جدایی از پدر و محیط فیزیکی خانه برای پسر است. یعنی مردی که هنوز از پدر خود جدا نشده است و این به معنای وابستگی است. سکونت در خانه ی پدری یا نزدیک به خانه ی پدری در صورتی که به دلیل وابستگی اقتصادی یا وابستگی عاطفی پسر به پدر یا مادر باشد، مخربترین نتایج را در پی خواهد داشت. پسری که به استقلال اقتصادی یا استقلال عاطفی نرسیده باشد اصولاً برای تشکیل خانواده صاحب صلاحیت نیست و فرد نامناسبی برای ازدواج است. تحقیقات نشان می دهد که وابستگی عاطفی یا اقتصادی یکی از همسران به خانواده ی اصلی یکی از عوامل پیش بینی کننده طلاق است (گلدریک).
دومین مسأ له ای که سکونت در خانه پدری یا نزدیک به خانه پدری باعث خواهد شد افزایش تعاملات عروس به عنوان یک عضو جدید با دیگر اعضای خانواده داماد است. روابط این عضو جدید هرچه به آرامی با دیگر اعضا شکل بگیرد تعارضات و مشکلات کمتر خواهد بود و طبیعتاً برای حل تعارضات فرصت بیشتری وجود دارد. درصورتی که تعاملات به حداکثر برسد احتمال حل تعارضات کاهش خواهد یافت. با افزایش تعارضات و عدم حل آنها رابطه عروس با خانواده ی داماد تخریب می شود و رابطه ی عروس و داماد نیز متأثر خواهد شد.
همان طور که بیان شد، دو مسأله اصلی در مورد سکونت در خانه پدری داماد برای خانواده ی جدید مطرح است اول وابستگی عاطفی یا اقتصادی داماد به خانواده ی اصلی خود و دوم تعارضات عروس با خانواده ی داماد است. در مورد محل سکونت عروس و داماد به نظر می رسد وجود فاصله ای مناسب هم از خانواده ی داماد و هم از خانواده ی عروس بهترین گزینه است. سکونت در خانه پدری داماد یا عروس به نظر می رسد مشکلات و مسائل متعددی را به دنبال خواهد داشت و تنها در شرایط استثنایی قابل بررسی است.

نقش مسکن در ازدواج

نوشته نقش مسکن در ازدواج اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

جهیزیه تهیه ی وسایل خانه از طرف دختر است. اما جهیزیه به جز واقعیت آن که تهیه وسایل خانه است معانی دیگری را نیز دربردارد. داشتن و نداشتن جهیزیه، ارزش اقتصادی جهیزیه و کم و زیاد بودن آن، هرکدام معنای خاصی را نسبت به دختر و جایگاه او در زندگی آینده القا می کند.
در پایان دوران عقد از دختر انتظار می رود که جهیزیه ی خود را فراهم کرده باشد و به خانه ای که پسر تهیه کرده است، ببرد. دختران و خانواده های آنها معمولاً برای تأمین جهیزیه مناسب، تلاش فراوانی می کنند. تلاش آنها برای القای معنای مثبت نسبت به دختر و جایگاه او در زندگی جدید است. به ویژه زمانی که دختر با خانواده ای وصلت کرده باشد که از نظر مالی جایگاه بالاتری دارند، این نگرانیها افزایش پیدا می کند. دختر و خانواده ی او با تهیه ی جهیزیه ی باارزش سعی می کنند نظرات خانواده ی پسر را تأمین کنند و خود را هم سطح آنها نشان دهند. ازدواج با خانواده ی هم سطح معمولاً اینگونه نگراینها را دربرندارد. زمانی که مهریه ی دختر کلان باشد، از دختر و خانواده ی او انتظار می رود که جهیزیه باارزش تری تهیه کنند. مهریه ی سنگین انتظار پسر و خانواده او را افزایش می دهد. واقعیت جهیزیه، تهیه ی وسایل مورد نیاز برای یک زندگی دو نفره است اما معانی عرفی آن به امری فراتر از این واقعیت ساده، گسترش یافته است. معنای عرفی جهیزیه،
دختر و خانواده ی دختر را به زحمت می اندازد، از سادگی ازدواج می کاهد و معانی غیرمستقیمی را بر افراد تحمیل می کند. اما در برابر این مسأله چه می توان کرد؟!
برخی معتقدند که باید ساده زیستی را تبلیغ کرد و ساده زیستی را به عنوان یک هنجار مثبت و یک ارزش اجتماعی تبلیغ کرد. برخی معتقدند که باید در تهیه ی جهیزیه به دخترانی که از شرایطی مالی مناسبی برخوردار نیستند، کمک شود، هم به دلیل واقعیت جهیزیه که تأمین وسایل مورد نیاز همسران است و هم به دلیل معنای عرفی آن. نگاه دیگری که به این مسأله می توان داشت، قابلیتها و توانمندی های دختران و پسرانی است که خواهان ازدواج باهم هستند. توانایی رویارویی و مواجهه با این معانی عرفی، پذیرش یا رد آنها و تکیه بر توانمندیهای فردی همسر و گفتگو درباره این معانی عرفی و شفاف کردن آنها می تواند همسران را از مشکلات و آسیبهای این معانی عرفی دور سازد.

نقش جهیزیه در ازدواج

نوشته نقش جهیزیه در ازدواج اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

انواع مشکلات دوران عقد

موضوعات فردی

تشکیل خانواده و ازدواج امری است که با استرس و فشار روانی همراه است. اگر همه چیز هم به خوبی پیش برود بازهم ازدواج یک استرس است. در دوران عقد فرد با مسائل اقتصادی مربوط به تشکیل خانواده، کنار آمدن، مدیریت استرس، ارتباط مؤثر با همسر و مسائل دیگری روبرو می شود که برخورد فردی او را می طلبد. کسب مهارت های زندگی کمک بزرگی است تا فرد از این مسائل و موضوعات با سهولت عبور کند.

موضوعات بین فردی

در دوران عقد رابطه ی همسران بیشتر از دو ران نامزدی است. همسران در این دوره دچار تعارضات بسیاری می شوند. اولین عدم توافقها بیشتر در این دوران نمایان می شود. از آنجا که در این دوره لازم است تا در مورد بسیاری از امور تصمیم گیری شود نبود تفاهم و نرسیدن به توافق می تواند مشکلات عمده ای را ایجاد کند. مهارت حل تعارض یکی از مهمترین مهارت های مورد نیاز برای همسرانی است که دچار اولین تعارضها می شوند.
گفتگو و رابطه ی صمیمانه در این دوره از اهمیت ویژه ای برخوردار است. تأثیر و رد پای این دوره در خاطرها باقی می ماند. بهترین کار آن است که تأثیر خوشایندی بر یکدیگر داشته باشیم و این جز با قلبی صمیمی و استفاده از مهارت های ارتباط صمیمانه، عملی نمی شود.

موضوعات مربوط به خانواده ی همسر

ارتباط با خانواده ی همسر در دوران عقد یکی از مهمترین مسائل همسران عقد کرده است. حالتهای مختلف رقابت، جنگ، یارگیری، طرد، پذیرش و صمیمیت در ارتباط با اعضای خانواده همسر به طور پیچیده و سیال بوجود می آید. هرچه خانواده همسر گسترده تر باشد روابط پیچیده تری شکل می گیرد.

۱- پذیرش

زمانی که عروس یا داماد از طرف یک عضو یا چند عضو اصلی خانواده مورد قبول واقع شود. معمولاً افرادی که موافق ازد واج بوده اند، سعی می کنند حس پذیرش خود را به عروس یا داماد منتقل کنند و از دیگران نیز می خواهند تا او را در جمع خانواده بپذیرند.

۲- طرد

زمانی که عروس یا داماد از طرف یک عضو یا چند عضو اصلی خانواده مورد قبول نباشد. زمانی که برخی از اعضای خانواده با ازدواج انجام شده موافق نباشند، پس از انجام عقد، معمولاً عدم موافقت خود را یا به صورت کلامی یا به صورت غیرکلامی یا به طور هشیار یا به صورت ناهشیار بیان می کنند. معمولاً یکی از مسائل مهم عروس یا دامادی که از طرف خانواده ی همسر مورد قبول واقع نشده، این است که پذیرش آ نها را بدست آورد. عروس یا داماد معمولاً متوجه عدم پذیرش اعضا یا یک عضو خانواده ی همسر می شود. پذیرش فرد جدید در جمع خانواده کاری است که تاحدود زیادی از دست همسر نیز خارج است. مگر اینکه همسر، در خانواده از قدرت زیادی برخوردار باشد.

عروس یا داماد طرد شده معمولاً در مقابل طرد خانواده همسر آن گونه واکنش نشان می دهند که قبل از ازدواج و در دوران مجردی به طرد واکنش نشان می دادند. در مقابل طرد، برخی باج می دهند، برخی محبت می کنند، برخی عصبانی می شوند و مقابله به مثل می کنند و برخی در خود فرو می روند. برخی روابط پذیرایی را با دیگران بنا میکنند و… شما اگر طرد شوید چه می کنید؟

۳- رقابت

حضور برخی از افراد ما را به طور ناهشیار به سوی رقابت با آنها سوق می دهد. هرفردی رقبای خاصی را در زندگی داشته و از رقیب تصور خاصی دارد.
ممکن است هم سن و سال بودن ما را به رقابت وا دارد. ممکن است هم جایگاه بودن مانند جاری بودن یا با جناق بودن، ما را به رقابت وادارد. ممکن است موضوعات کاری، درس، پول، ارتباط و … ما را به رقابت وادارد. به هرحال ورود به یک خانواده جدید، امکان رقابت با افراد جدیدی را بوجود می آورد. رقبای شما معمولاً دارای چه ویژگیهایی هستند؟

گاهی ما موضوع رقابت می شویم بدون آنکه بخواهیم. گاهی بدون اینکه تمایل به رقابت با فرد خاصی را داشته باشیم او سعی می کند با ما رقابت کند. خواهر شوهری که با عروس خانواده رقابت می کند، عروس را در شرایط پیچیده و دشواری قرار می دهد.

برادر زنی که با داماد خانواده وارد رقابت می شود، شرایط مشکلی را برای تازه داماد ایجاد می کند. شناخت این رقابتها و مهارت در کنار آمدن با اینگونه رقابتها موقعیت عروس و داماد را در خانواده جدید ارتقا می دهد. اگر کسی بخواهد با شما رقابت کند چه می کنید؟

۴- جنگ

تضاد و خصومت ما را به جنگ وا می دارد. ما جنگ را در سطح جامعه و کشور به خوبی می شناسیم و از آثار و تلفات آن تاحدودی باخبریم. اما از جنگ فرد با فرد به ویژه در محیطهای خانوادگی شاید تصور روشنی نداشته باشیم.

جنگ یک شیوه ی حل تعارض است که با استفاده از قدرت، تعارض را حل می کند. در بدو ورود به خانواده جدید، احساس ناخوشایند دیگران به ما یا احساس ناخوشایند ما به دیگران ممکن است به صورت جدال و جنگ خود را آشکار کند. جنگ بیشتر در حوزه قدرت رخ می دهد. جنگ عروس با مادر شوهر، جنگ داماد با مادر زن، معمولاً جنگ بر سر تملک، قدرت، زمان، توجه و محبت است.

۵- یارگیری

وقتی دو نفر در یک خانواده باهم رقابت می کنند یا در سطح بالاتر باهم وارد جنگ می شوند، معمولاً به فکر یارگیری می افتند. خواهر شوهر در رقابت با عروس یا عروس در رقابت با خواهر شوهر احتمالاً تلاش می کنند اول از همه از برادر یا همسر به عنوان یار در رقابت خود استفاده کنند. در مراحل بعدی پدر خانواده، مادر خانواده و دیگر اعضا به عنوان یک یار در این رقابت مورد استفاده قرار می گیرند.

۶- صمیمیت

رابطه ی با محبت و صمیمانه با یک عضو خانواده بدون رقابت، جنگ و یارگیری همراه با پذیرش، یک رابطه صمیمانه است. هرچه عروس یا داماد روابط صمیمانه تری با اعضای خانواده همسر داشته باشد پذیرش او در خانواده جدید بیشتر می شود و هرچه پذیرش بیشتر شود صمیمیت بیشتر می شود. متقابلاً هرچه اعضای خانواده همسر با عروس یا داماد رابطه صمیمانه تری داشته باشند، صمیمیت بیشتری را در این عضو تازه وارد باعث خواهند شد.

موضوعات بین خانواده ها

ازدواج با عضوی از یک خانواده به طور استعاری به معنای ازدواج با آن خانواده است و در سطح بالاتر ازدواج دو نفر از دو خانواده به طور استعاری به معنای ازدواج آن دو خانواده است . یکی از مهمترین روابطی که همسران را تحت تأثیر قرار می دهد رابطه ی خانواده های آنها با یکدیگر است. زمانی که مادر داماد با مادر عروس رابطه ی خوبی ندارد به شکلی این رابطه بر رابطه همسران نیز تأثیر می گذارد. زمانی که خواهر داماد با خواهر عروس رابطه مناسبی ندارد، رابطه ی همسران نیز می تواند متأثر شود. تنها زمانی رابطه خانواده ها کمترین تأثیر را بر همسران دارد که آنها افرادی مستقل و پخته باشند. استقلال و پختگی همسران باعث می شود که رابطه ی آنها کمتر متأثر از رابطه خانواده ها باشد.

احترام خانواده ها به یکدیگر و پذیرش یکدیگر آن ها بیشترین کمک را به همسران جوان می کند. رابطه ی خانواده ها با یکدیگر بسیاری اوقات خارج از کنترل همسران است. برای توضیح بیشتر به نمونه زیر توجه کنید.

محسن و مونا ۶ ماه است که عقد کرده اند. مونا دو سال از محسن بزرگتر است و مادر محسن با این ازدواج موافق نبو ده است اما به دلیل پافشاری محسن، مجبور به پذیرش این ازدواج شده است . در اولین میهمانی بعد از عقد که مادر محسن ترتیب داده بود مادربزرگ مونا به دلیل شرایط جسمی نتواست حضور پیدا کند و عذرخواهی کرد. مادر محسن از اینکه مادربزرگ مونا در میهمانی حضور نیافت به شدت ناراحت شد. خانواده ی مونا پس از مدتی متقابلاً خانواده ی محسن را دعوت کردند اما مادر محسن نیامدن مادربزرگ مونا را بهانه کرد و در میهمانی شرکت نکرد. خانواده ی مونا نیامدن مادر محسن را توهین به خود تلقی کردند و متقابلاً مادر مونا در میهمانی خواهر محسن شرکت نکرد و… تمام این مسائل بر رابطه محسن و مونا تأثیر داشت چرا که محسن از رفتار خانواد ه ی خود دفاع می کرد و مونا از رفتار خانواده ی خود. هردوی آنها نسبت به آینده خود نگران بودند و نمی دانستند که آیا زندگی مشترک آنها در زمان مقرر شروع خواهد شد یا نه؟!

آنها در حالیکه باهم قهر بودند به مرکز مشاوره مراجعه کردند.

همانطور که در نمونه بالا مشاهده کردید رفتار مادر محسن خارج از کنترل محسن و احتمالاً هرفرد دیگری بوده است. به نظر می رسد مادر محسن به طور ناهشیار مخالفت خود را با این ازواج با این بهانه بیان کرده است که مادر بزرگ مونا در میهمانی او شرکت نکرده است . او مخالف این ازدواج بوده و هست و به طور ناهشیار یا حتی هشیار سعی کرده است تا این ازدواج را با مشکل رو به رو سازد تا شاید فرزندش از ازدواج با دختر مورد نظرش دست بردارد. مادر محسن به خوبی توانست عروس و خانواده ی عروس را با مشکل مواجه سازد اما به نظر می رسد که عروس و خانواده او با بی تدبیری و ناهشیاری این فرصت را به او دادند تا بتواند نیت خود را عملی سازد.
احترام خانواده ها به یکدیگر دارای معنای استعاری است. وقتی مادر عروس به مادر داماد احترام می گذارد به معنای احترام به داماد و پذیرش اوست. وقتی عضوی از خانواده داماد به عضوی از خانواده عروس احترام می گذارد به معنای احترام به عروس و پذیرش اوست.

موضوعات مرتبط با خانواده ی اصلی

در دوران عقد فرد در حال گذار از خانواده ی اصلی به خانواده ی جدید است. در این دوران احتمال بروز مسائل و مشکلاتی بین عروس و داماد و خانواده خود وجود دارد.
چرا که جایگاه و موقعیت فرد در حال تغییر است. توجه بیشتر به همسر و خانواده ی او ممکن است اعضای خانواده ی اصلی را ناراحت کند. ممکن است این تصور در آنها بوجود آید که ازدواج باعث شده است تا یک عضو قدیمی و دوست داشتنی را از دست بدهند. خشم، غم، اضطراب و دیگر هیجانات به واسطه ی اینگونه افکار، فراخوانده می شوند. واکنش عروس یا داماد به این احساسات می تواند حساسیت اعضای اصلی خانواده را کاهش یا افزایش دهد.

از سوی دیگر ممکن است عروس یا داماد احساس کند که از طر ف خانواده خود چندان مورد حمایت و توجه قرار ندارد. ممکن است احساس کند که اعضای اصلی خانواده، مخالفتها یی دارند و همه اینها باعث شود تا احساس خشم، غم، اضطراب احساس گناه و دیگر هیجانات به واسط ه ی اینگونه افکار، فراخوانده شود. واکنش اعضای خانواده اصلی به این احساسات می تواند حساسیت عروس یا داماد را کاهش یا افزایش دهد. به هرحال تنظیم رابطه با اعضای خانواده اصلی یکی از وظایف مهم همسران در دوران عقداست.

بسیاری از تازه عروس و دامادها برای اطمینان بخشی به اعضای خانواده ی خود و حتی اطمینان بخشی به خود سعی می کنند که بیش از گذشته از پدر و مادر یا خواهر و برادر خود در برابر همسرشان دفاع کنند یا سنگ آنها را بر سینه زنند. بیرون رفتن از خانواده احساسات متعارض و متفاوتی را در تازه عروس و داماد ایجاد می کند. از یکسو خوشحال هستند که خانواده ی جدیدی تشکیل می دهند از دیگر سو برخی همانند کودکان، اضطراب جدایی دارند. برخی احساس گناه می کنند از اینکه در حال رفتن و ترک خانواده هستند. احساس طرد از طرف خانواده، اجبار به رفتن و گاهی تمایل به طرد خانواده و شادی از اینکه خانه را ترک می کنند و دیگر لازم نیست که محیط خانه را تحمل کنند، احساسات دیگری است که برخی از افراد دارند.

حساس ناتوانی و احساس ترس از ناشناخته های پیش رو، ترس از خطا در انتخاب همسر احساسات دیگری است که می تواند تازه عروس و داماد را با مشکلات درونی رو به رو سازد. وجود احساسات متعارض می تواند رفتارهای متعارضی را در ما به وجود آورد. فردی که به طور ناهشیار خانواده ی خود را طرد می کند و از اینکه در حال ترک آنهاست، خوشحال است، ممکن است با چسبیدن به آنها، بزرگ کردن آنها و دفاع بیش از حد از آنها به احساس درونی خود پاسخ دهد. فردی که احساس گناه دارد ممکن است بیش از حد به پدر و مادر خود محبت کند و چه بسا که به همین دلیل، حسادت همسرش را برانگیزد. به هرحال توجه به احساسات متعارض و آگاهی از آنها کمک کننده است. دوران گذار معمولاً دوران سختی برای فرد و اطرافیان اوست چرا که فرد در شرایط برزخ به سر می برد.

موضوعات اقتصادی

دوران عقد، یک دوره ی اقتصادی مهم است. اولین رفتارهای اقتصادی، نگرشهای اقتصادی، و خاطرات اقتصادی خانواده در این دوران شکل می گیرد. خرید عقد، مراسم عقد، جهیزیه، مسکن، هدایا، مراسم عروسی و دیگر هزینه ها میدان آزمون رفتارها و نگرشهای اقتصادی همسران و خانواده های آنهاست.

پول به غیر از ارزش اقتصادی دارای بار معنایی ویژه است. وقتی شما برای فردی پول خرج می کنید این معنا را به طور ضمنی بیان می کنید که آن فرد برای شما دارای ارزش است. پول معنای ضمنی ارزش را در خود نهفته دارد. وقتی شما حاضر نیستید که پول زیادی را برای کسی هزینه کنید این معنا را در بردارد که ارزش زیادی برای او قائل در مورد پول و مسائل اقتصادی تأثیرات زیادی بر « ارزش » نیستید. معنای روان شناختی رابطه همسران و خانواده ها در دوران عقد و پس از آن دارد.

دختری که جهیزیه ندارد تحت تأثیر بار ارزشی پول، ممکن است کم ارزش شمرده شود. پسری که قدرت تأمین مسکن مناسب را ندارد تحت تأثیر همین معنای ارزشمندی قرار می گیرد. تلاش بسیاری می شود تا این معنای ارزشی از جهیزیه و مسکن گرفته شود تا فشار ضمنی پول از دختر و پسر برداشته شود. در زمان خرید عقد یا دیگر خریدها موارد مهم عبارتند از:

الف) مقدار پولی که پسر هزینه می کند

ب) حضور افراد دیگر در زمان خرید و توجه به نظرات آنها

ج) توجه دختر و پسر به نظر یکدیگر

د) میزان تلاش دختر جهت کم هزینه شدن خریدها.

توضیحات موارد مربوط به خرید جهیزیه

الف) مقدار پولی که پسر هزینه می کند معمولاً به معنای سخاوتمندی او، ارزش دختر و مهم بودن ازدواج از نظر اوست. گاهی داماد برای ایجاد این معانی سعی می کند پول زیادی را هزینه کند اما در چنین مواقعی اگر از پشتیبانی مناسب مالی برخوردار نباشد، ممکن است کار او به معنای ولخرجی و نداشتن عقل معاش نیز برداشت شود.
ب) حضور افراد دیگر در زمان خرید و تو جه به نظرات آنها از مسائل مهمی است که خانواده ها نسبت به آن حساس هستند. حضور یک نفر در زمان خرید به معنای پذیرش حضور او و مهم بودن نظرات اوست. اگر فردی در زمان خرید یا زمان تصمیم گیری های مهم دعوت نشود به معنای عدم پذیرش و مهم نبودن اوست. بسیاری از مشکلات و مسائل زوج های عقد کرده ناشی از معانی رفتارهای آنان از ابتدا تا انتهای عقد است.
ج) توجه دختر و پسر به نظر یکدیگر به معنای پذیرش نظرات یکدیگر و مهم بودن هرکدام است.
د) میزان تلاش دختر جهت کم هزینه شدن خریدها برای داماد و خانواده ی او مهم است. طبقه ی متوسط جامعه ی ایران به ویژه حساسیتهای زیادی در این باره دارد. از یک طرف از پسر خواسته می شود که در خرج کردن خساست به خرج ندهد و از طرف دیگر از دختر می خواهند که زیاد خرج نکند و مراقب همسرش باشد. وقتی دختری سعی می کند که هزینه ها کاهش یابد در واقع به این معنا گرفته می شود که او مراقب وضعیت مالی همسرش هست. فرد با ملاحظه ای است، زیاد خواه نیست و اهل زندگی است.

بسیاری از دختران در زمان خرید به همین دلایل تلاش می کنند تا هزینه ها هرچه کمتر شود اما ممکن است پس از آن دچار تعارض شوند که مگر ارزش من کم بود که برایم کمتر از دیگران هزینه شد. در مورد سایر موارد اقتصادی نیز همین موضوعات مطرح است الف- مقدار پولی که هزینه می شود ب- توجه به نظرات اعضای اصلی خانواده همسر 

نوشته مشکلات و مزایای دوران عقد اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.

برخلاف تعریف نامزدی، تعریف عقد از نظر اکثر مردم تعریف مشخص و واحدی است. هرچند برخی از افراد در سالهای اخیر دوران عقد را با دوران نامزدی اشتباه گرفته اند. اما از نظر اکثر مردم دوران عقد به دورانی گفته می شود که با عقد ازدواج آغاز می شود و با شروع زندگی مشترک پایان می یابد.
عقد ازدواج یک پیمان سه گانه است که شامل عقد شرعی، عقد قانونی و عقد اجتماعی می شود. منظور از عقد شرعی همان صیغه ی عقد دائم است که شرع مشخص کرده است و در واقع زن و مرد به نام خدا و با اجاز ه ی او پیمان می بندند. منظور از عقد قانونی همان ثبت رسمی ازدواج و پذیرش تعهدات قانونی و حقوقی ازدواج است و منظور از عقد اجتماعی، حضور خویشان و دوستان و جمعی از مردم در زمان عقد ازدواج است .
حضور جمعی از افراد به عنوان شاهدان جمعی، پیمان زن و مرد را وجهه اجتماعی می دهد.
همانطورکه ملاحظه می شود عقد ازدواج یکی از پیمانهای بسیار محکم انسانی است، پیمانی دارای سه گونه تعهد، پیمانی که شرع، قانون و عرف را باهم می آمیزد.

عقد ازدواج
عقد به معنای بستن، گره بستن، استوار کردن پیمان و عهد بستن است. (فرهنگ معین) زن و مردی که با یکدیگر عقد ازدواج می بندند، قول ازدواج یا وعده ی ازدواج یا به عبارت دیگر (نامزدی) خود را استوار می کنند و با ازدواج کردن با یکدیگر پیوند برقرار می کنند و برای زندگی باهم عهد می بندند.

تعریف دوران عقد

نوشته تعریف دوران عقد اولین بار در مشاوره آنلاین پدیدار شد.